Anonym

Endringar

Frå Selje.info
611 byte lagde til ,  16. mars 2017 kl. 13:10
inkje endringssamandrag
[[Category:Gardshistorie]]
'''Ytre Lesto''' (Storelesto) er bruk nummer 1 på gard nummer 64 [[Lesto]] i [[Moldefjorden]].
G A R D E N==Garden==(Basert på I hovudsak utdrag frå - Arthur Lesto [1990]: "Ei slekt gjennom 350 år" - 1990).
På sydsida av Stad-halvøya, som er ein del av Selje kommune i Sogn og Fjordane Fylke,
går det inn ein liten fjord som er kalla Moldefjorden. På nordsida, omlag halvveges halv-veges
inne i denne fjorden, ligg garden Lesto, gard nr. 64 i Selje.
Nabogardane er: På vestsida Berge og på austsida Eide.
og på dei andre 3 står husa på nedsida av vegen. (3, 4 og 5). Lengst mot vest,
mot grensa til Berge, ligg bruk nr. 1. På dette bruket er det bygt 2 nye hus på frådelte
tomter. På bruk nr. 2 er eit nytt hus og 2 hytter i tillegg til huset på garden. På bruk nr. 3 er der bygt nytt stovehus kring 1973/74. Då RV 619 vart omlagd i 1970 åra måtte lada på dette bruket rivast og var bygt oppatt på ei ny tomt.
Kva namnet på garden kjem av, veit ingen. Bygdeuttalen er Lesto, med lett
bnr.1 i tida frå 1847 til 1865, er alle ved dåpen innført i kyrkjeboka med
namnet Lesto, men i tida frå 1875 - 1880 har dei endra skrivemåten til Listou
eller Listau.Dei som flytte ut tok denne skrivemåten med seg til etter
komarane sine, medan det millom dei som var att på bruket har svinga tilbake
til den gamle skrivemåten Lesto. Kva som er rett eller gale kan ingen
at slik er det, og vi tek hatten av og gjev honnør til dei som flytte ut
for at dei heldt fast på namnet sitt og ikkje tok nytt namn etter staden
dei flytte til, slik som det var skikk og bruk var for hundre år sida.
I 1758 vart utmarka delt mellom brukarane av åstadretten etter krav frå
serskild teig i den parten som vart tillagt Indre Lesto.
I 1921 skulde det vere utskiftning av torvmarka etter krav frå Ola Larsson Larsson på bnr.l1. Ein av brukarane på Indre Lesto kravde at det på same tid skulde vere ny utskiftning av all utmarka som høyrde garden til. Ola kunde då leggje fram det dokumentet som var oppsett i 1758, saman med ei leseleg avavskrift skrift av det. R. Haugen som då var jordskiftedomar, sa høgt og tydeleg i frå
om at dette var eit dokument som vilde halde for alle rettar, og det som i
1758 var tillagt bnr l . 1 kunde ikkje takast med i noko ny utskiftning. Det var såleis skrivekunnige folk som stelte med delinga i 1758, - og elva renn fram-framleis leis der ho hadde har runne i alle tider.(Det er nær å tenkje at namnet "Storelesto" etablerte seg på folkemunne i samband med denne prosessen. Kanskje som ein meir eller mindre godmodig "stikkar" frå nabohald. [O.L. sin merknad]).
Jakob Aaland skriv i bygdeboka for Selje at eldste kjelda som nemner denne
er her. I 1970 åra vart RV 619 omlagd , og vart då sjølvsagt lagd over den
flataste og beste jorda på garden. Der er no ikkje dyr på bruket lenger. Ein
av naboane får nytte bakkane ovanfor husa til beite åt sauene sine, og einannan haustar det som kan takast med maskiner på begge sidene av den nye vegen.
Tidlegare var der etter tilhøva mykje dyr på garden. Der var hest, eller - i lange tider “ merr” “merr” som fekk føl om våren. Der var både kyr og kalvar, sauer og geiter og ei tid ein heil flokk høner, gris, og sjølvsagt hund og katt.
Etter gamalt var geitene, sauene og kyrne “på fjellet” om sommaren. Då var det
å gå den svært tunge vegen opp “Kattahammaren” etter ein mjølkeskvett både
morgon og kveld. Beite på fjellet var svært dårleg for mjølkekyr, men bra for
sauene og geitene. Frå kring 1925 var det slutt med å ha mjølkekyr på fjell-fjellet. et. Ola Larsson, f.1880, rydde burt einer og kratt på eit ca. 15 da. stort stykke av utmarka, kalka og gjødsla det, og det vart godt beitebeiteland. Geitene vart selde i 1917, og hesten vart borte sist i 1950 åra då første traktoren kom til gards. Og no er det, som nemnt, ikkje dyr på garden. I 1986 vart drifta heilt avvikla. Naboane fekk nytte marka i bakkane til beiteland, og det arealet som kunne haustast med maskin nytta dei til grasland for slått. Det same gjeld i dag.
Geitene vart selde i 1917, og hesten vart borte i 1950 åra då første trak-
toren kom til gards. Og no er det, som nemnt, ikkje dyr på garden.
I 1930 åra gjerde Lars, (f.1908), inn kring 70 da. av utmarka og planta det
til med gran, furu og lerk. Dette er no blitt fin skog i god vokster. (Nyårsorkanen fyrst på nittitalet øydela ein del av lerkefeltet [O.L. sin merknad]). Det er førd opp to hus på fråskilde tomter etter 1965. Dessutan er fråskild tre tomter for fritidshus langs stranda frå grensa mot bnr. 2 > naustet på bnr. 1.Sjå ellers Arthur Lesto: "Ei slekt gjennom 350 år". 24 mai 2012.Ola Lesto Eigarar i dag: Mona og Jan Austring.
122

endringar